Woordenlijst
De cybersecuritywereld zit vol afkortingen — hier vindt u een duidelijke definitie van elke term die u tegenkomt in NIS2YOU en in de regelgevende vereisten.
Autoriteiten en toezichthouders — België
- CCB
- Centrum voor Cybersecurity België. Bevoegde Belgische autoriteit voor NIS2 — significante cyberincidenten worden hier gemeld (24u / 72u / 1 maand).
- GBA / APD
- Gegevensbeschermingsautoriteit (in het Frans: Autorité de Protection des Données). Belgische GDPR-toezichthouder. Datalekken met persoonsgegevens worden binnen 72u gemeld.
- CERT.be
- Belgian Computer Emergency Response Team. CCB-dienst die organisaties helpt na een cyberincident.
Autoriteiten en toezichthouders — Frankrijk
- ANSSI
- Agence Nationale de la Sécurité des Systèmes d'Information. Bevoegde Franse autoriteit voor NIS2 (omgezet door de wet REN van 30 april 2024). Ontvangt meldingen van significante incidenten (24u / 72u / 1 maand).
- CNIL
- Commission Nationale de l'Informatique et des Libertés. Franse GDPR-toezichthouder. Datalekken worden binnen 72u gemeld.
- CERT-FR
- Frans Computer Emergency Response Team, beheerd door ANSSI. Verspreidt waarschuwingen en begeleidt slachtoffers.
- cybermalveillance.gouv.fr
- Hulpplatform voor slachtoffers (kmo's, particulieren, gemeenten) — begeleiding en doorverwijzing naar geregistreerde dienstverleners.
Autoriteiten en toezichthouders — Luxemburg
- HCPN
- Haut-Commissariat à la Protection Nationale. Nationale cyberveiligheidsautoriteit van Luxemburg, stuurt de nationale strategie en de NIS2-omzetting aan.
- ILR
- Institut Luxembourgeois de Régulation. Bevoegde NIS2-autoriteit voor digitale diensten en kritieke infrastructuur. Ontvangt meldingen van significante incidenten.
- CNPD
- Commission Nationale pour la Protection des Données. Luxemburgse GDPR-toezichthouder. Datalekken worden binnen 72u gemeld.
- CIRCL
- Computer Incident Response Center Luxembourg. Nationaal CERT voor de niet-gouvernementele privésector — ondersteuning, waarschuwingen, MISP.
- GovCERT.lu
- CERT voor de Luxemburgse overheid en operatoren van vitaal belang.
Autoriteiten en toezichthouders — Nederland
- NCSC-NL
- Nationaal Cyber Security Centrum. Centrale Nederlandse cyberveiligheidsautoriteit, NIS2-aanspreekpunt voor essentiële entiteiten.
- CSIRT-DSP
- CSIRT voor Digital Service Providers. Ontvangt NIS2-meldingen specifiek voor aanbieders van digitale diensten (cloud, marketplaces, zoekmachines).
- AP
- Autoriteit Persoonsgegevens. Nederlandse GDPR-toezichthouder. Datalekken worden binnen 72u gemeld.
- DTC
- Digital Trust Center. Nederlands overheidsprogramma dat het mkb ondersteunt op het vlak van cyberveiligheid — alerts, gidsen, community.
Europese autoriteiten
- ENISA
- European Union Agency for Cybersecurity. Europees agentschap dat richtlijnen en kaders publiceert en de nationale CERT's coördineert.
- EDPB
- European Data Protection Board. Coördineert de nationale GDPR-toezichthouders (GBA, CNIL, CNPD, enz.).
Regelgeving en kaders
- NIS2
- Network and Information Security Directive 2. EU-richtlijn (2022/2555) die cyberbeveiligingsverplichtingen oplegt aan essentiële en belangrijke entiteiten — risicobeheer, incidentmelding, governance.
- GDPR / AVG
- General Data Protection Regulation (in het Nederlands: Algemene Verordening Gegevensbescherming). EU-verordening (2016/679) over persoonsgegevensverwerking.
- ISO 27001
- Internationale referentienorm voor Information Security Management Systems (ISMS). Certificeerbaar.
Rollen en functies
- DPO / FG
- Data Protection Officer (in het Nederlands: Functionaris voor Gegevensbescherming). Verantwoordelijk voor GDPR-conformiteit binnen de organisatie. Verplicht in sommige gevallen.
- CISO
- Chief Information Security Officer. Verantwoordelijk voor de beveiligingsstrategie.
Documenten en procedures
- DPIA / GEB
- Data Protection Impact Assessment (in het Nederlands: Gegevensbeschermingseffectbeoordeling). Verplichte analyse voor risicovolle persoonsgegevensverwerking.
- DPA (overeenkomst)
- Data Processing Agreement (in het Nederlands: verwerkersovereenkomst). Contract dat de verwerking van persoonsgegevens door een onderaannemer regelt. Niet te verwarren met de toezichthouder (Data Protection Authority).
- IRP
- Incident Response Plan. Document dat beschrijft wie wat doet tijdens een incident.
- BCP
- Business Continuity Plan. Plan om de werking draaiende te houden ondanks een grote verstoring.
- DRP
- Disaster Recovery Plan. Technisch plan om systemen te herstellen na een grote verstoring.
- BIA
- Business Impact Analysis. Analyse die kritieke processen en hun afhankelijkheden identificeert ter voorbereiding van BCP / DRP.
Beveiligingstechnologieën
- MFA / 2FA
- Multi-Factor / Two-Factor Authentication. Sterke authenticatie die wachtwoord combineert met een tweede factor (TOTP-code, USB-sleutel, biometrie).
- TOTP
- Time-based One-Time Password. 6-cijferige code die elke 30 seconden verandert (Google Authenticator, Authy...).
- EDR
- Endpoint Detection & Response. Volgende-generatie antivirus die verdacht gedrag detecteert op werkstations (Defender, CrowdStrike, SentinelOne...).
- SIEM
- Security Information & Event Management. Systeem dat logs centraliseert en verdachte patronen detecteert (Splunk, Elastic, Wazuh, CrowdSec...).
- DLP
- Data Loss Prevention. Tools die het lekken van gevoelige data voorkomen via e-mail, USB of cloud.
- VPN
- Virtual Private Network. Versleutelde tunnel voor externe toegang tot het interne netwerk.
- RBAC
- Role-Based Access Control. Model waar rechten via rollen (Admin, Manager, User...) worden toegekend in plaats van individueel.
- SSO
- Single Sign-On. Eén login geeft toegang tot meerdere applicaties (Azure AD, Okta...).
Aanvallen en bedreigingen
- DDoS
- Distributed Denial of Service. Aanval die een dienst verzadigt met massa requests om hem onbruikbaar te maken.
- Phishing
- Frauduleuze e-mail/SMS/oproep die zich voordoet als een legitieme bron om credentials, betalingen of klikken op kwaadaardige links te ontfutselen.
- Vishing
- Phishing per telefoon (voice phishing). Vaak gericht op CFO's voor dringende overschrijvingen.
- Ransomware
- Malware die uw data versleutelt en losgeld eist voor ontsleuteling.
NIS2YOU-termen
- Tenant
- Een geïsoleerde klantorganisatie. Elke tenant heeft zijn eigen data, gebruikers en configuratie. Uw data is nooit zichtbaar voor een andere tenant.
- Owner / Admin / Risk Manager / Contributor / Auditor
- De 5 NIS2YOU-rollen, van meest krachtig (Owner) tot alleen-lezen (Auditor).
- K / I (heatmap)
- Kans / Impact. De twee assen voor het scoren van een risico, elk op een 1-5-schaal.